HIER Opgewekt 2026

Een congres dus, en er waren kaartjes over. Na de ervaring van vorig jaar, waarop ik kennismaakte met deze samenkomst van mensen die ‘iets’ met lokale energie doen, had ik snel mijn hand opgestoken. Bij die editie liep ik nog nietsvermoedend binnen en werd door eigenlijk alles verrast; de veelvormigheid, de schaal en volwassenheid van energie-coöperatief Nederland. Eigenlijk had ik het moeten weten. Dit is wat we doen in Nederland.

Polderen leeft

Dat maakte me, tja, opgewekt. Ik moet het maar gewoon toegeven. Zeker na de kritische geluiden vanuit de Europese Rekenkamer, die onlangs onderzocht hoe energiegemeenschappen functioneren. Dat kan beter, met name ten aanzien van de energieproductie, die nog flink achterblijft bij de verwachtingen. Maar ook hier wordt de rol van de Nederlandse energiecoöperaties uitgelicht, want dat zijn er al bijna 700 (lees er meer over in de zojuist gepubliceerde Lokale Energiemonitor 2025).

Reality-check

De energietransitie zal nog decennia vergen, en de meesten van ons zullen de sluiting van het laatste olieveld wel niet meemaken. Dat vergt uithoudingsvermogen, een blik op de einder en aanpassingsvermogen als de politiek weer eens pas op de plaats maakt. Maar er zijn altijd kansen, dingen die wél kunnen, ook als energieprojecten niet financierbaar blijken. Doen we gewoon iets anders. Isoleren, bijvoorbeeld. En politici keren vanzelf terug zodra energieprijzen steeds gevoeliger snaren raken. Energiegemeenschappen bieden aanknopingspunten: als je eigenaar bent van opwek en infrastructuur ben je onafhankelijker. Als burger, en als land.

Maar wat leverde de dag concreet op? Je verlaat zo’n bijeenkomst vooral met inspiratie, ideeën, hier en daar een nieuw contact, een ander inzicht. Plus de bevestiging van het vermoeden dat de lokale energietransitie geen niche meer is. De basis is robuust, het potentieel aanzienlijk. Daarop mogen we een beetje trots zijn. Nu de politici nog.